Có những người chỉ cần một cú va vấp nhỏ là gục xuống. Lại có những người mang trong mình một vết thương suốt hai mươi lăm năm mà vẫn đứng — à không, vẫn ngồi — vững hơn bất kỳ ai. Tôi muốn kể cho bạn nghe về một người như vậy, không phải để bạn thương cảm, mà vì câu chuyện của chị đã thay đổi cách tôi nhìn vào chính những điểm yếu của mình.
Chị là Diễm Thúy. Một dược sĩ, quê Quảng Ngãi, lớn lên trong một gia đình ba mẹ buôn bán phân thuốc bảo vệ thực vật. Năm 18 tuổi, chị được chẩn đoán viêm đa khớp dạng thấp. Đến nay là tròn 25 năm chị sống chung với căn bệnh ấy — thứ bệnh mà mỗi buổi sáng thức dậy, việc co duỗi một ngón tay cũng có thể là một cuộc thương lượng với cơn đau.
Cái giá của một lựa chọn
Nghịch cảnh lớn nhất đời chị không đến từ bệnh, mà đến từ một lựa chọn. Tám năm trước, khi mang thai đứa con đầu lòng được 6 tuần, bác sĩ khuyên chị bỏ con. Con số đặt lên bàn rất tàn nhẫn: 85% khả năng tử vong cả mẹ lẫn con, 15% sống — mà sống thì gần như chắc chắn phải ngồi xe lăn.
Chị ký giấy giữ con.
Suốt cả thai kỳ, chị không uống một viên thuốc điều trị nào, vì thuốc có thể ảnh hưởng đến đứa bé trong bụng. Đau đến mức nào? Đau thì cắn khăn sữa. Đó là chi tiết mà mỗi lần nhắc lại tôi vẫn thấy sống lưng mình lạnh đi. Đứa bé chào đời khỏe mạnh. Còn người mẹ, từ đó, gắn với chiếc xe lăn.
Nếu câu chuyện dừng ở đây, nó là một câu chuyện buồn về sự hy sinh. Nhưng phần hay nhất chưa bắt đầu.
Ba năm sau bốn bức tường
Sau biến cố, chị trốn. Trốn theo đúng nghĩa đen. Ba năm liền chị quản lý chuỗi nhà thuốc của mình qua camera, ngồi trong nhà, sợ ánh mắt của người khác nhìn vào chiếc xe lăn. Một người từng đi đứng bình thường, từng có 17 năm kinh nghiệm gây dựng cả một hệ thống kinh doanh, bỗng thu mình lại chỉ vì một điều: chị nghĩ điểm yếu của mình là thứ phải giấu đi.
Tôi kể chi tiết này kỹ, vì tôi tin rất nhiều người đang đọc bài này cũng có một “chiếc xe lăn” của riêng mình. Có thể đó là một khiếm khuyết cơ thể. Có thể là một thất bại trong quá khứ. Có thể chỉ là cảm giác mình “không đủ” — không đủ giỏi, không đủ đẹp, không đủ tư cách để bước ra ánh sáng. Và giống chị của ba năm ấy, chúng ta chọn cách nấp sau bốn bức tường của chính mình.
Câu nói xoay chuyển tất cả
Bước ngoặt đến năm 2019, khi chị tham gia chương trình Eagle Camp của thầy Phạm Thành Long. Ở đó, chị nghe được một điều mà sau này chị nói đã “bẻ lái” cả cuộc đời mình:
Chiếc xe lăn không phải là dấu chấm hết. Nó là đòn bẩy.
Nghe thì đơn giản, gần như sáo. Nhưng hãy để ý sự khác biệt trong tư duy: thay vì hỏi “làm sao để giấu điểm yếu này đi?”, chị bắt đầu hỏi “điểm yếu này có thể trở thành sức mạnh của tôi như thế nào?”.
Ngay sau đó, chị đăng video đầu tiên. Tay còn run. Nhưng chị đăng.
Đó chính là khoảnh khắc chị biến nghịch cảnh thành đòn bẩy — không phải bằng phép màu, mà bằng một quyết định rất người: dám để người khác nhìn thấy đúng con người thật của mình, cả phần yếu đuối nhất.
Khi điểm yếu trở thành thứ khiến người ta tin
Điều thú vị là: chính chiếc xe lăn — thứ chị từng giấu — lại trở thành điều khiến hàng triệu người tin và dõi theo chị. Đến hôm nay, chị có hơn 1 triệu người theo dõi trên các nền tảng. Không ai theo dõi một người hoàn hảo. Người ta theo dõi một người thật, đã đi qua đáy vực và vẫn còn ở đây để kể lại.
Từ chỗ trốn sau camera, chị trở thành người đứng ra dẫn dắt cộng đồng doanh nhân: Giám đốc một BNI Chapter phát triển từ 13 lên gần 100 chủ doanh nghiệp, rồi Chủ tịch một Chapter hơn 150 thành viên đạt giải xuất sắc nhất năm 2022. Người từng sợ ánh mắt người khác giờ đứng trước hàng trăm ánh mắt mỗi tuần.
Và có lẽ điều khiến tôi nể nhất: chị không giữ bài học ấy cho riêng mình. Chị đi làm coach 1:1, giúp các bác sĩ, dược sĩ, huấn luyện viên dinh dưỡng, chủ doanh nghiệp xây kênh thương hiệu cá nhân trong chính lĩnh vực của họ. Nhiều học viên của chị nay có kênh 100.000 đến 500.000 người theo dõi. Chị hay dẫn lại lời thầy mình: “làm thì nhớ 10%, dạy lại thì nhớ 80%” — nên với chị, cho đi cũng là một cách tự chữa lành.
Bài học cho bất kỳ ai đang giấu một điểm yếu
Tôi rút ra ba điều từ câu chuyện của chị, và tôi giữ chúng cho chính mình:
Thứ nhất, điểm yếu chỉ là điểm yếu khi bạn giấu nó. Khoảnh khắc bạn đặt nó lên bàn, nó bắt đầu chuyển hóa thành một câu chuyện — và câu chuyện thật thì luôn có sức nặng.
Thứ hai, hoàn cảnh không quyết định, phản ứng với hoàn cảnh mới quyết định. Cùng một chiếc xe lăn, ba năm đầu là nhà tù, những năm sau là bệ phóng. Không phải chiếc xe lăn thay đổi, mà cách chị nhìn nó thay đổi.
Thứ ba, bạn không cần đợi mình lành lặn mới được bắt đầu. Chị đăng video đầu tiên khi tay còn run. Chúng ta thường đợi đến khi “sẵn sàng”, nhưng sự thật là hành động trước, tự tin đến sau.
Triết lý sống của chị gói gọn trong một câu chị hay nói với gia đình nhỏ của mình — chồng và ba cô con gái: “còn sức khỏe là còn tất cả”. Với một người đã đánh đổi quá nhiều cho sức khỏe, câu nói ấy không phải khẩu hiệu. Nó là máu thịt.
Nếu hôm nay bạn đang mang một “chiếc xe lăn” nào đó và loay hoay tìm chỗ giấu, tôi mong câu chuyện này khiến bạn dừng lại một nhịp. Biết đâu thứ bạn đang giấu lại chính là đòn bẩy lớn nhất đời bạn — bạn chỉ chưa nhìn nó dưới đúng góc mà thôi.
Nếu bạn muốn nghe trọn vẹn hành trình 25 năm sống chung với viêm đa khớp của chị, từ những đêm cắn khăn sữa đến ngày chị coi chiếc xe lăn là đòn bẩy, hãy đọc thêm ở câu chuyện 25 năm viêm đa khớp của Diễm Thúy.